Zamiast
szczytowego momentu staliśmy się świadkami bolesnego zmierzchu epoki
kadry Adama Nawałki – zaś apogeum jej możliwości obserwowaliśmy
podczas Euro 2016.
I. Zawód
Nie,
nie będę naszych piłkarzy wyzywał od „patałachów”, nie
napiszę, że Adam Nawałka to trenerskie zero, nie dam też upustu tanim
złośliwościom. Słowem, nie będę wylewał tu jadowitego hejtu od
którego po porażkach z Senegalem i Kolumbią grzeją się fora
internetowe (i część redakcji, często tych samych, które jeszcze
przed chwilą „pompowały balonik”). Wystarczy
mi świadomość, że swoją satysfakcję ma teraz Krystyna Janda życząca
naszym przed mundialem wszystkiego najgorszego, bo wg niej polskich
kibiców przy „byle sukcesie” trafia „irracjonalny
obłęd” i „mania wielkości”, w związku z czym
„gdybyśmy zwyciężyli, to nie dałoby się wytrzymać już dalej w
tej euforii zwycięstwa”. Wtórował jej Jerzy Gorzelik z RAŚ,
zastrzegając się, że będzie kibicował Niemcom, gdyż „w Polsce
wyniki są okazją do erupcji prostego patriotyzmu”.
Jak rozumiem, w innych krajach po wygranej następuje erupcja
patriotyzmu wysublimowanego. Chwilę radości mają również fanatyczni
„kodomici”, wyrażający przed mistrzostwami świata obawy,
że ewentualny sukces Polaków podniesie słupki PiS-owi –
zupełnie jakby po boisku biegali Morawiecki z Błaszczakiem i
Kuchcińskim, a z ławki dyrygował nimi Kaczyński. Wszyscy oni jasno
dali do zrozumienia, że reprezentacja „pisowskiej” Polski
nie jest ich reprezentacją, nie utożsamiają się z nią i nie życzą
sobie jej sukcesów. Ojkofobiczna paranoja. Nie należę również do tzw.
„kibiców samochodowych” obwieszających swe pojazdy
chorągiewkami tylko po to, by po pierwszej porażce wstydliwie je
zdejmować i odreagowywać upokorzenie internetowymi bluzgami.
Nie
zmienia to jednak faktu, że było źle i przyśpiewka „Polacy, nic
się nie stało” byłaby dziś w kontekście poziomu
zaprezentowanego przez naszą kadrę wyjątkowo nie na miejscu.
„Nic się nie stało” można zaśpiewać na pocieszenie po
wyrównanych meczach z mocnymi rywalami, gdy losy zwycięstwa ważyły
się do ostatniej chwili. W Rosji ewidentnie tak nie było i
niezależnie od konfrontacji z Japonią (tekst piszę jeszcze przed
ostatnim meczem) pozostaje kibicowski kac i niesmak jak po mundialach
w Korei i Japonii (2002 r.) oraz w Niemczech (2006 r.). Awansu z
grupy nie ma i zważywszy na jakość gry – nie miało prawa być.
Piszę
to w smutku tym głębszym, że jeszcze w październiku ubiegłego roku po
wygranych eliminacjach pozwoliłem sobie zamieścić w siostrzanej
„Polsce Niepodległej” optymistyczny tekst pt. „Ruszamy
na Moskwę!”
- choć już w nim zaznaczałem, że ilość traconych przez nas bramek
jest niepokojąca (przypomnę, mieliśmy bilans 28-14) i takie dziury w
obronie podczas mundialu są niedopuszczalne. Wtedy jednak były
wszelkie dane po temu, by sądzić, że jest wystarczająco dużo czasu na
poukładanie tyłów – a do tego z przodu mieliśmy łatwość
zdobywania goli jak rzadko wcześniej i króla strzelców eliminacji
Roberta Lewandowskiego, który w międzyczasie stał się
najskuteczniejszym zawodnikiem w historii reprezentacji, detronizując
piłkarza-legendę - Włodzimierza Lubańskiego. Do tego pielęgnowaliśmy
w świeżej pamięci udane francuskie Mistrzostwa Europy w 2016, gdzie
tylko jeden karny dzielił nas od półfinału, a z takimi ekipami jak
Niemcy czy Portugalia graliśmy jak równy z równym. Wydawało się, że z
taką ekipą wyjście z grupy na rosyjskim mundialu to absolutne minimum
– a później, kto wie?
II.
Zmierzch epoki Nawałki
Co
się zatem stało, że spotkała nas tak spektakularna katastrofa, a
polska drużyna okazała się jedną z najsłabszych na mistrzostwach obok
Arabii Saudyjskiej i Panamy? Mówiąc
najprościej, zamiast szczytowego momentu staliśmy się świadkami
bolesnego zmierzchu epoki kadry Adama Nawałki – zaś apogeum jej
możliwości obserwowaliśmy dwa lata wcześniej, podczas wspomnianego
Euro 2016.
Nawałka objął reprezentację 1 listopada 2013 – ponad cztery i
pół roku temu. W piłce nożnej to szmat czasu i kiedyś musiał przyjść
moment, gdy stworzona przez niego maszyna zwyczajnie przestanie
działać – stało się to akurat teraz, choć trzeba przyznać, że i
tak znacznie później, niż w przypadku Jerzego Engela czy Pawła
Janasa, którym wszystko się rozsypywało zaraz po wygranych
eliminacjach. Nawet Leo Beenhakkera trzymano po nieudanym Euro 2008
nieco „na siłę”.
W
przypadku Nawałki nic nie wskazywało na utratę kontroli – albo
nie chcieliśmy pewnych rzeczy widzieć. Tymczasem, patrząc
obiektywnie, nasza drużyna przystępowała do mistrzostw mocno
osłabiona.
Trzon zespołu stanowili piłkarze dość wiekowi (30+), którzy otwarcie
mówili, że to jest ich ostatnia wielka impreza. Na powyższe nałożyły
się komplikacje klubowe i zdrowotne. Wojciech Szczęsny w Juventusie
był w tym sezonie tylko zmiennikiem Buffona; Łukasz Piszczek od dawna
ma problemy z biodrami, podobnie Jakub Błaszczykowski, który od kilku
miesięcy niemal nie grał z powodu kontuzji pleców; Grzegorz
Krychowiak ma za sobą stracony sezon w West Bromwich Albion; Kamil
Grosicki „kopał się w głowę” w II lidze angielskiej;
Arkadiusz Milik dopiero dochodzi do siebie po dwóch kolejnych
zerwaniach więzadeł krzyżowych; Piotr Zieliński jest wciąż jedynie
rezerwowym w Napoli; nawet Robert Lewandowski ma obniżkę formy i nie
sądzę, by w jej odzyskaniu pomagała niekończąca się epopeja z jego
transferem do Realu Madryt i spory z władzami Bayernu Monachium. Do
tego doszła pechowa kontuzja Kamila Glika – i drużyna
praktycznie przestała istnieć. Natomiast „młode wilki”
pokroju Kownackiego, Bednarka czy Góralskiego mają za mało
reprezentacyjnego ogrania, by wziąć na siebie odpowiedzialność –
zwłaszcza na tym poziomie. Jedynie Michał Pazdan zaprezentował się
lepiej niż w macierzystej Legii Warszawa.
Można
się było łudzić, że Adam Nawałka mimo wszystko poskleja zespół w
okresie przygotowawczym – ale nawet on nie jest cudotwórcą. W
efekcie zobaczyliśmy drużynę bliższą tej, która przegrała 0:4 z
Danią, niż tą która „przejechała się” w eliminacjach 3:0
po Rumunii. Kłopoty kadrowe odzwierciedlała taktyka boiskowa –
albo brak takowej. Okazało się, że jesteśmy bardzo łatwi do
rozczytania przez rywali.
Niezależnie od początkowego ustawienia – czy byłoby to 4-4-2,
czy 3-4-3, czy jeszcze inne cuda, wszystko i tak kończyło się na
Lewandowskim. Wystarczyło go pozbawić piłkarskiego „tlenu”
- odciąć od piłek, od podań, podwojonym i potrojonym kryciem –
i zaczynało się z naszej strony walenie głową w mur, a wraz z nim
pogłębiająca się frustracja i bezradność. Rywalom trzeba było tylko
najprostszymi metodami dostać się pod nasze pole karne – a tam
już skokowo rosło prawdopodobieństwo, że ktoś kogoś nie pokryje, nie
doskoczy na czas do rywala, złamie linię spalonego... i nieszczęście
gotowe. A potem już tylko chaos i rozpaczliwa szarpanina. Robert
Lewandowski wciąż jest jedną z czołowych „dziewiątek” -
ale żeby wykorzystać swe atuty musi mieć minimum przestrzeni –
tę zaś powinni mu robić koledzy wchodzący w pole karne i absorbujący
obrońców rywali. Tego nie było. Na domiar złego, coś zaszwankowało w
komunikacji z trenerem. Jeżeli Maciej Rybus wyznał, że trenowali dwa
różne warianty taktyczne i w końcu tak się zafiksowali, że nie
wiedzieli co grać – to czegoś tu nie rozumiem.
Skutek
powyższego był taki, że zespół zagrał grubo poniżej swoich
możliwości. Nie powiem, że normalnie wygralibyśmy ze świetnie
dysponowaną Kolumbią – ale Senegal i Japonia to naprawdę
drużyny w zasięgu i faza grupowa powinna była zakończyć się sześcioma
punktami i pewnym awansem.
III.
Coś się kończy, coś się zaczyna
Mimo wszystko
uważam, że należy Adamowi Nawałce podziękować. Po mistrzostwach
zapewne kadrę przejmie ktoś inny, lecz warto pamiętać, że to on
podniósł tę drużynę po kompletnie nieudanej kadencji Waldemara
Fornalika (a wcześniej Smudy) i awansował na dwie największe imprezy
piłkarskie, z czego we Francji była i gra, i dobry wynik. Nastąpi
również nieuchronna wymiana pokoleniowa (część starszych piłkarzy już
teraz zapowiada rezygnację). Po prostu, każda epoka kiedyś się kończy
– ale zarazem rozpoczyna się następna. Oby nie była gorsza od
poprzedniej.
Gadający
Grzyb
Na
podobny temat:
Ruszamy
na Moskwę!
Notek
w wersji audio posłuchać można na: http://niepoprawneradio.pl/
Artykuł
opublikowany w tygodniku „Warszawska
Gazeta” nr 6 (29.06-05.07.2018)
